الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
53
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
آنها ، به اين ترتيب كه از طرق مختلف براى ايجاد بازار سياه و بالا بردن نرخها به صورت كاذب تلاش كنند و گاه دست به دست يكدگر بدهند تا قيمتها را به طور مصنوعى بالا نگه دارند . اين چهار عيب بزرگ است كه در دنياى ديروز به صورت كمرنگ و در دنياى امروز به صورت پررنگ در امر تجارت و صنعت خودنمايى مىكند . در ضمن امام عليه السلام تأكيد مىكند كه اگر اينگونه مسائل در امور اقتصادى راه يابد دو مشكل بزرگ پيدا مىشود : 1 . اينكه تودههاى مردم در تنگناى اقتصادى قرار مىگيرند و سبب نارضايتى آنها از حكومت مىشود همان چيزى كه ممكن است به شورشهاى خطرناك بينجامد . 2 . اينكه لكهء ننگى بر دامان حكومت مىنشيند و دليل بر بىكفايتى و عدم مديريت او خواهد بود ، زيرا حل مشكلات اقتصادى از مهمترين يا مهمترين وظيفهء حكومت است . اگر در اين قسمت وا بماند كارهاى ديگر او مردم را راضى نخواهد ساخت . امام عليه السلام در ادامهء اين سخن چند دستور دربارهء مسائل اقتصادى مىدهد و از احتكار شروع مىكند مىفرمايد : « از احتكار ( به شدت ) جلوگيرى كن ، چرا كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از آن منع فرمود » ؛ ( فَامْنَعْ مِنَ الِاحْتِكَارِ ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ - صلى اللَّه عليه وآله و سلم - مَنَعَ مِنْهُ ) . احتكار به معناى گردآورى احتياجات مردم و ذخيره كردن و به انتظار گرانى نشستن و منافع كلان بردن است و در اصل از ريشهء حَكْر ( بر وزن مكر ) به معناى ظلم و ستم و بدرفتارى گرفته شده و از آنجايى كه احتكار طعام از روشنترين مصداقهاى ظلم و بدرفتارى است اين واژه بر آن اطلاق شده است . در فقه اسلام بحث مشروحى دربارهء احتكار آمده و همهء فقهاى اسلام آن را